Manji pad BDP-a u BiH nego u zemljama EU

skalacija pandemije koronavirusa u prvoj polovini prošle godine negativno se odrazila na privredna kretanja, što je dovelo do pada bruto domaćeg proizvoda /BDP/ u BiH.

Ipak, u poređenju sa EU stanje u BiH izgleda mnogo bolje. Naime, preliminarni podaci Agencije za statistiku BiH ukazuju na to da je BiH u prvoj polovini prošle godine zabilježila pad BDP-a od 3,7 posto u odnosu na isti period prethodne godine.

Ovakav pad BDP-a bio je posljedica istovremenog pada kako domaće tako i izvozne tražnje što je uzrokovano eskalacijom globalne pandemije koronavirusa.

S druge steane, preliminarni podaci Eurostata ukazuju da je pad BDP-a u drugom kvartalu prošle godine na nivou EU iznosio oko 14 posto u odnosu na isti kvartal prethodne godine. Posmatrano po zemljama, registrovane stope pada BDP-a u pomenutom periodu iznosile su u Italiji 17,7 posto, Hrvatskoj 15,1 posto, Austriji 12,9 posto, Sloveniji 12,9 posto i Njemačkoj 11,3 posto.

Preliminarni podaci BHAS-a za drugi kvartal 2020. godine ukazuju na to da su se ova dešavanja u glavnim trgovinskim partnerima i uvođenje “lockdowna” izrazito negativno odrazila i na privredna kretanja u BiH.

Prema trenutno raspoloživim podacima BHAS-a, BiH je u drugom kvartalu prošle godine zabilježila pad BDP-a od 9,3 posto u odnosu na isti period prethodne godine, dok je pad na nivou prvog polugodišta iznosio 3,7 posto, navodi se u Informaciji.

“Ako se ima u vidu da je BiH u vanjskotrgovinskom smislu gotovo u potpunosti orijentisana ka tržištima zemalja EU i regiona, ne iznenađuje činjenica da je ovaj segment privrede najžešće pogođen krizom koju je izazvala pandemija koronavirusa”, navodi se u Informaciji.

Konstatovano je da su novonastale okolnosti usljed izbijanja globalne pandemije virusa korona koje karakteriše neizvjesnost tržišta, pesimistična očekivanja i limitirani izvori finansiranja rezultovale smanjenjem bruto investicija od oko 14 posto u odnosu na isti period prethodne godine.

U nedostatku podataka iz nacionalnih računa a na bazi kratkoročnih statističkih podataka za BiH vrlo je teško procijeniti kretanje BDP-a u trećem kvartalu prošle godine.

Međutim, podaci Eurostata ukazuju da je u zemljama EU tokom trećeg kvartala došlo do, uslovno rečeno, blage stabilizacije ekonomskih prilika, odnosno pad privredne aktivnosti je bio blaži u poređenju sa prethodnim kvartalom, jer je nakon dvocifrenih stopa pada BDP-a u drugom kvartalu, u trećem kvartalu prošle godine, u odnosu na isti period prethodne godine na nivou EU, registrovan pad BDP-a od 4,3 posto.

Ako se imaju u vidu ova kretanja u glavnim trgovinskim partnerima i karatkoročni statistički pokazatelji, može se procijeniti da su slični trendovi zabilježeni i u BiH, jer prema trenutno raspoloživim podacima čini se da su negativni trendovi iz prve polovine godine uglavnom nastavljeni i u trećem kvartalu, kao i u oktobru, ali u nešto blažem obliku, navodi se u Informaciji.

Nešto bolju situaciju nego u državama EU, BiH može zahvaliti prije svega mjerama Vlade FBiH i činjenici da se nismo pretjerano “zatvarali” zbog korone. Uz najavljeni investicioni ciklus u Federaciji BiH u naredne dvije godine se s pravom očekuje stabilizacija i rast BDP-a.